سفر به سامارا، روسیه: راهنمای جامع
به گزارش مجله آزمون اول، سامارا (Samara)، ششمین شهر بزرگ روسیه، در کرانه شرقی و در پیچ بزرگ رود ولگا واقع شده و یکی از مراکز مهم صنعتی، اقتصادی و فرهنگی این کشور به شمار میرود. تاریخ این شهر در سال 1586 با دستور تزار فئودور اول به عنوان یک قلعه مرزی برای حفاظت از مرزهای شرقی روسیه در برابر هجوم قبایل کوچنشین و تأمین امنیت مسیر تجاری حیاتی ولگا آغاز شد. این شهر که در گذشته "کویبیشف" نام داشت، در دوران جنگ جهانی دوم به عنوان پایتخت دوم (یا "پایتخت ذخیره") شوروی عمل میکرد و تاریخچهای غنی و پرفراز و نشیب دارد. امروزه سامارا با ترکیبی از جاذبههای تاریخی دوران شوروی، میراث معماری باشکوه اروپایی، فستیوالهای موسیقی جهانی، مناظر طبیعی خیرهکننده و فضایی مدرن، مقصدی جذاب برای گردشگران است.
برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.
چگونه به سامارا برویم؟
دسترسی به سامارا از طریق هواپیما و قطار به راحتی امکانپذیر است.
هواپیما: فرودگاه بینالمللی کوروموچ (KUF) فرودگاه اصلی شهر سامارا است. در حال حاضر پرواز مستقیمی از تهران به سامارا وجود ندارد، اما میتوان با یک توقف در شهرهایی مانند مسکو (با شرکت هواپیمایی ایرفلوت) یا دبی (با شرکتهای امارات و فلایدبی) به این شهر سفر کرد. همچنین، استفاده از پروازهای داخلی روسیه از شهرهای بزرگ مانند مسکو و سنت پترزبورگ به سامارا، گزینهای مقرونبهصرفه است.
قطار: شبکه ریلی روسیه بسیار گسترده است و سامارا را به خوبی به دیگر نقاط کشور متصل میکند. سفر با قطار از مسکو به سامارا بسته به نوع قطار بین 13 تا 24 ساعت طول میکشد. قطارهای ویژه "ژیگولی" این مسیر را در حدود 13 ساعت طی میکنند. برای مسیرهای بین شهرهای اصلی مانند مسکو و سنت پترزبورگ، میتوان از قطارهای سریعالسیر "ساپسان" استفاده کرد که تجربهای مدرن و راحت را ارائه میدهند.
بهترین زمان برای سفر
بهترین زمان برای سفر به سامارا از نظر آب و هوا، بین ماههای مه تا سپتامبر است. در این دوره، هوا دلپذیر است و میتوان از جاذبههای طبیعی، فستیوالهای تابستانی و تفریحات در فضای باز، بهویژه در سواحل رود ولگا، نهایت لذت را برد. سامارا دارای آب و هوای مرطوب قارهای است و در تابستان به دلیل نزدیکی به رود ولگا و میزان بارندگی، رطوبت بالایی را تجربه میکند.
جاذبههای گردشگری و فعالیتها
سامارا مملو از دیدنیهای تاریخی، فرهنگی، هنری و طبیعی است که هر گردشگری را با هر سلیقهای راضی میکند.
جاذبههای تاریخی و دوران شوروی
با پیشروی سریع نیروهای آلمان نازی به سمت مسکو در جنگ جهانی دوم، کمیته دفاع دولتی شوروی در 15 اکتبر 1941 با صدور فرمانی محرمانه، شهر سامارا (که در آن زمان کویبیشف نام داشت) را به عنوان "پایتخت ذخیره" اتحاد جماهیر شوروی تعیین کرد. این تصمیم به دلیل موقعیت استراتژیک، دوری از جبهههای جنگ و زیرساختهای صنعتی اتخاذ شد. در پی این تصمیم، نهادهای دولتی، صنایع حیاتی و 22 نمایندگی دیپلماتیک خارجی، از جمله سفارتخانههای آمریکا، بریتانیا و ایران، به این شهر منتقل شدند.
میدان کویбышев (Kuibyshev Square): این میدان که به عنوان بزرگترین میدان شهری در اروپا شناخته میشود، نمادی از عظمت دوران شوروی است. در مرکز این میدان، سالن آکادمیک اپرا و باله سامارا، یکی از بزرگترین تئاترهای دولتی روسیه، قرار دارد. این میدان در جنگ جهانی دوم شاهد رژههای نظامی مهمی بود و امروزه محلی برای برگزاری جشنها، کارناوالهای مشهور، کنسرتها و رویدادهای عمومی مانند جشن سال نو و ماسلنیتسا (Maslenitsa) یا "هفته پنکیک" است. در فصل زمستان، با برپایی درخت بزرگ سال نو و یک پیست اسکیت روی یخ عمومی، به یک مرکز تفریحی پرجنبوجوش تبدیل میشود.
پناهگاه استالین (Stalin's Bunker): این پناهگاه زیرزمینی که به عنوان قرارگاه ذخیره فرماندهی کل قوا در صورت سقوط مسکو ساخته شد، یکی از شگفتانگیزترین جاذبههای شهر است.
- مشخصات و ساخت: ساخت این سازه در فوریه 1942 آغاز و تنها در هشت ماه به پایان رسید. این پناهگاه در عمق 37 متری زمین (معادل یک ساختمان 12 طبقه) بنا شده که آن را به عمیقترین پناهگاه رهبران جنگ جهانی دوم تبدیل میکند (پناهگاه هیتلر در برلین تنها 16 متر عمق داشت). این مجموعه شامل اتاق کار و استراحت شخصی استالین، سالن کنفرانس با ظرفیت 115 نفر و سیستمهای مستقل پشتیبانی حیات بود.
- رازی در اعماق تاریخ: ساخت این پناهگاه با مشارکت حدود 2900 کارگر و 800 مهندس در بالاترین سطح از پنهانکاری انجام شد. تمام دستاندرکاران سوگندنامه عدم افشای اطلاعات را امضا کرده بودند و خروج خاک فقط در شب صورت میگرفت. به همین دلیل، وجود آن تا سال 1990 یک راز باقی ماند. با وجود تکمیل این سازه، استالین هرگز از آن استفاده نکرد و پس از فروپاشی شوروی به موزه تبدیل شد.
موزه فضایی سامارا (Samara Space Museum): این موزه که با یک موشک واقعی سایوز در ورودیاش شناخته میشود، تاریخچه تلاشهای فضایی روسیه را به نمایش میگذارد. هویت فضایی سامارا ریشه در دوران جنگ جهانی دوم دارد؛ زمانی که حدود 30 کارخانه و دفتر طراحی هوافضا مانند ایلیوشین و میگ به این شهر منتقل شدند. سامارا به مرکز اصلی تولید هواپیمای تهاجمی افسانهای ایلیوشین-2 (Il-2) تبدیل شد و بعدها موشک "وستوک" که یوری گاگارین را به فضا برد، در همین شهر ساخته شد.
بنای یادبود چاپایف (Chapaev Monument): این تندیس به افتخار واسیلی چاپایف، یکی از فرماندهان ارتش سرخ در دوران جنگ داخلی روسیه، ساخته شده و از نمادهای شهر محسوب میشود.
میراث فرهنگی، هنری و معماری
سامارا دارای صحنهای غنی از هنر، معماری و رویدادهای فرهنگی است که هویتی منحصربهفرد به آن بخشیده است.
معماری آرت نوو (Art Nouveau): در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، سامارا به یکی از مراکز اصلی سبک "آرت نوو" یا "مدرن" در روسیه تبدیل شد. این شکوفایی معماری، نتیجه مستقیم رشد اقتصادی شهر و ظهور طبقه بازرگانان ثروتمندی بود که برای نمایش قدرت و ذوق خود، عمارتهای مجلل و باشکوهی را با الهام از جدیدترین سبکهای اروپایی بنا کردند.
- عمارت کورلینا (موزه آرت نوو): این بنا که در سال 1903 توسط معمار الکساندر زلنکو برای الکساندرا کورلینا، همسر یک تاجر ثروتمند، ساخته شد، شاخصترین نمونه معماری آرت نوو در سامارا است. این عمارت با خطوط منحنی، نقوش گیاهی و تزئینات دقیق، امروزه به عنوان موزه آرت نوو فعالیت میکند و بازدیدکنندگان را با جزئیات این سبک آشنا میسازد.
- کلبه با فیلها (Dacha with Elephants): این بنای عجیب و غریب که در سال 1909 برای یک هنرمند و کارآفرین به نام کنستانتین گولوکین ساخته شد، یکی دیگر از نمادهای معماری خاص و سبک آرت نوو در سامارا است.
فستیوالها و رویدادهای فرهنگی:
- فستیوال گروشینسکی (Grushinsky Festival): این فستیوال یکی از بزرگترین و قدیمیترین جشنوارههای موسیقی ترانهسرایی (bard music) در جهان است که از سال 1968 هر ساله در تابستان در کنار دریاچههای ماستریوکوو برگزار میشود. این رویداد به یاد والری گروشین، دانشجوی ترانهسرایی که در سال 1967 هنگام نجات دوستانش جان باخت، نامگذاری شده است. نماد اصلی فستیوال، صحنه شناور آن به شکل یک گیتار غولپیکر است که تماشاگران از روی تپههای اطراف به تماشای اجراها مینشینند. این رویداد که زمانی توسط مقامات شوروی ممنوع شده بود، امروزه صدها هزار نفر را به خود جذب میکند و علاوه بر موسیقی بارد، میزبان سبکهای دیگر مانند راک نیز هست.
مراکز هنری و تئاترها:
- تئاتر درام گورکی (Gorky Drama Theatre): یکی از قدیمیترین سالنهای تئاتر حرفهای شهر که به دلیل نمای طرحدار و زیبایش به «خانه شیرینی» (gingerbread house) شهرت دارد.
- موزه هنر منطقهای سامارا: این موزه که در یک ساختمان تاریخی زیبا قرار دارد، مجموعهای جامع از آثار هنرمندان روسی در دورهها و سبکهای مختلف را در خود جای داده است.
- گالری هنری ویکتوریا (Victoria Art Gallery): یکی دیگر از مراکز مهم برای نمایش آثار هنرمندان معاصر در سامارا است.
سایر جاذبههای فرهنگی
کارخانه آبجوسازی ژیگولی (Zhiguli Brewery): این کارخانه یکی از قدیمیترین و مشهورترین کارخانههای آبجوسازی روسیه و نمادی از شهر سامارا است. این مجموعه که در سال 1881 توسط یک کارآفرین اتریشی به نام آلفرد فون واکانو تأسیس شد، به عنوان یک اثر میراث فرهنگی فدرال به ثبت رسیده است. محصول اصلی آن، "ژیگولوسکویه" (Zhigulevskoye)، به نمادی فرهنگی در سراسر شوروی تبدیل شد و سامارا را به "پایتخت آبجوی روسیه" مشهور کرد. امروزه تورهای گردشگری در کارخانه برگزار میشود و بازدیدکنندگان میتوانند در بار معروف کنار آن به نام "На дне" (Na dne) محصولات تازه را امتحان کنند.
روستای شیرایوو و میراث ایلیا رپین: این روستای تاریخی که در قلب پارک ملی سامارسکایا لوکا واقع شده، اهمیت فرهنگی عمیقی دارد. ایلیا رپین، نقاش برجسته رئالیست روس، در دهه 1870 در این منطقه از زندگی مردم الهام گرفت تا شاهکار خود، «کرجیکشان ولگا» (Barge Haulers on the Volga) را خلق کند. این نقاشی که نمادی از کار طاقتفرسا و مشقت مردم فقیر آن دوران است، بین سالهای 1870 تا 1873 کشیده شد. امروزه، خانه-موزه رپین در این روستا، بازدیدکنندگان را با مراحل خلق این اثر مشهور و تاریخ منطقه آشنا میکند.
صومعه زنان ایورسکی (Iversky Women's Monastery): این صومعه تاریخی با قدمتی که به سال 1850 بازمیگردد، نمونهای زیبا از معماری مذهبی روسیه است.
جاذبههای طبیعی و تفریحی
تفرجگاه ساحلی سامارا: این تفرجگاه که در امتداد رود ولگا کشیده شده، طولانیترین تفرجگاه ساحلی رودخانهای در روسیه و یکی از محبوبترین جاذبههای شهر است. این مکان نقش مهمی در زندگی اجتماعی مردم دارد و بهویژه در شبهای گرم تابستان، با کافهها و بارهای متعدد، به مرکز اصلی زندگی شبانه و گردهماییهای اجتماعی تبدیل میشود.
- امکانات و فعالیتها: این تفرجگاه دارای سواحل شنی وسیع، باغهای سرسبز، مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری است. در ماههای گرم سال، این سواحل به مکانی پرجنبوجوش برای شنا، آفتاب گرفتن، والیبال ساحلی، قایقسواری و سایر ورزشهای آبی تبدیل میشوند.
پارک ملی سامارسکایا لوکا و کوههای ژیگولی: این پارک ملی حفاظتشده، که شامل خم بزرگ رود ولگا و ارتفاعات ژیگولی است، یک گریزگاه طبیعی عالی از شلوغی شهر محسوب میشود.
- جاذبههای برجسته: کوه استرلنایا (Strelnaya Mountain) یکی از جاذبههای اصلی این پارک است که از بالای آن میتوان چشماندازهای خیرهکنندهای از رود ولگا را مشاهده کرد. همچنین یک سکوی بازدید که قبلاً فرودگاه هلیکوپتر بوده، اکنون مکانی عالی برای تماشای مناظر است.
- فعالیتهای گردشگری: این پارک فرصتهای فراوانی برای پیادهروی در کوهستان (Hiking)، دوچرخهسواری و لذت بردن از طبیعت بکر فراهم میکند. نام کوههای ژیگولی الهامبخش نام معروفترین محصول کارخانه آبجوسازی ژیگولی بوده است.
اقامت در سامارا
سامارا گزینههای اقامتی متنوعی را برای بودجههای مختلف ارائه میدهد.
- هتلهای لوکس و 4 ستاره: هتلهایی مانند Holiday Inn Samara و Renaissance Samara Hotel با امکانات کامل و چشمانداز زیبا به رود ولگا، اقامتی لوکس را فراهم میکنند.
- هتلهای میانرده و اقتصادی: هتلهای زنجیرهای مانند Hampton by Hilton Samara و Ibis Samara کیفیت خدمات استاندارد را با قیمت مناسب ارائه میدهند.
- هاستلها و هتلهای ارزان: برای سفرهای اقتصادی، هاستلها و هتلهای 2 ستاره مانند VIP House Hotel گزینههای مناسبی هستند که هزینهی اقامت در آنها بسیار پایینتر است.
برای رزرو هتل میتوان از اپلیکیشن روسی Ostrovok.ru نیز استفاده کرد.
حمل و نقل در شهر
سیستم حمل و نقل عمومی سامارا کارآمد و مقرونبهصرفه است.
- مترو: متروی سامارا در سال 1987 تأسیس شده و در حال حاضر دارای یک خط و 10 ایستگاه است که بخشهایی از شهر را پوشش میدهد. برای مسیریابی میتوانید از اپلیکیشن Yandex.Metro استفاده کنید.
- اتوبوس و تراموا: شبکه گستردهای از اتوبوسها و ترامواها تمام نقاط شهر را به هم متصل میکنند. هزینه بلیط تک سفره حدود 30 روبل است.
- تاکسی: استفاده از اپلیکیشنهای Yandex.Taxi یا Uber Russia سادهترین، سریعترین و ارزانترین راه برای گرفتن تاکسی در سامارا و دیگر شهرهای روسیه است. این اپلیکیشنها کرایه را از قبل مشخص کرده و امکان پرداخت نقدی یا با کارت را فراهم میکنند.
غذا و رستوران
صحنه غذایی سامارا متنوع است و از غذاهای سنتی روسی تا آشپزی بینالمللی را در بر میگیرد.
- غذاهای گرجستانی: رستوران Cafe Puri یکی از محبوبترین مکانها برای چشیدن طعم اصیل غذاهای گرجستانی مانند خاچاپوری (نان پنیری) و خینکالی (دامپلینگ) در فضایی دنج است.
- غذاهای سنتی روسی: رستوران-موزه Staraya Kvartira با دکوراسیونی از دوران شوروی، غذاهای سنتی روسی را بر اساس دستورهای خانگی قدیمی سرو میکند. رستوران Kipyatok نیز با ارائه غذا و فضایی به سبک اواخر قرن نوزدهم، تجربهای متفاوت را ارائه میدهد.
- غذاهای ترکیبی روسی-فرانسوی: رستوران شیک Olivye با منویی خلاقانه که غذاهای روسی و فرانسوی را ترکیب میکند، تجربهای لوکس از غذا خوردن را ارائه میدهد.
- برگر و فست فود: برای گزینههای ارزانتر، PARBURG BURGER یکی از بهترین برگرهای شهر را عرضه میکند.
اطلاعات کاربردی برای مسافران ایرانی
- ویزا: برای سفر به روسیه، شهروندان ایرانی نیاز به ویزای توریستی دارند. برای دریافت این ویزا باید مدارکی همچون پاسپورت با حداقل 6 ماه اعتبار، عکس، بلیط رفت و برگشت و واچر هتل (تاییدیه رزرو از هتل یا آژانس مسافرتی روسی) را ارائه دهید. روسیه همچنین امکان دریافت ویزای الکترونیکی را فراهم کرده که فرآیند را سادهتر میکند.
- واحد پول: واحد پول روسیه روبل (RUB) است.
- اختلاف ساعت: سامارا در منطقه زمانی UTC+4 قرار دارد و نیم ساعت از تهران عقبتر است.
- برق: ولتاژ برق شهری 220 ولت با پریزهای نوع C و F است.
- اپلیکیشنهای مفید: پیش از سفر، نصب اپلیکیشنهای زیر توصیه میشود:
- Yandex.Taxi / Uber Russia: برای درخواست تاکسی.
- Yandex.Metro: برای ناوبری در مترو.
- Maps.me / Yandex Maps: برای استفاده از نقشه آفلاین.
- Google Translate / Yandex Translate: برای ترجمه.
- XE Currency: برای تبدیل ارز.
خلاصه
سفر به سامارا، تجربهای منحصر به فرد از ترکیب تاریخ غنی روسیه و زیباییهای طبیعی رود ولگا است. این شهر که در سال 1586 به عنوان یک قلعه مرزی تأسیس شد، در جنگ جهانی دوم به عنوان "پایتخت ذخیره" شوروی نقشی حیاتی ایفا کرد. جاذبههای متنوعی از میدان کویбышев (بزرگترین میدان اروپا) و پناهگاه مخفی استالین که تا سال 1990 یک راز بود، گرفته تا موزه فضایی که یادآور نقش سامارا در تولید هواپیماهای جنگی و موشکهای فضایی است، برای هر گردشگری جذابیت دارد. سامارا همچنین به عنوان یکی از پایتختهای سبک معماری آرت نوو (Art Nouveau) در روسیه شناخته میشود که عمارت کورلینا (موزه آرت نوو فعلی) نماد برجسته آن است. صحنه فرهنگی شهر با رویدادهای جهانی مانند فستیوال موسیقی گروشینسکی و مراکز هنری متعدد مانند تئاتر درام گورکی بسیار پویاست. جاذبههای طبیعی آن نیز کمنظیر هستند؛ از تفرجگاه ساحلی سامارا که مرکز زندگی اجتماعی و شبانه شهر است، تا پارک ملی سامارسکایا لوکا با مناظر خیرهکننده کوههای ژیگولی و روستای تاریخی شیرایوو که الهامبخش نقاش بزرگ، ایلیا رپین، بوده است. بهترین زمان بازدید از این شهر فصول گرم سال (مه تا سپتامبر) است. دسترسی به سامارا از طریق پروازهای غیرمستقیم یا شبکه گسترده ریلی روسیه امکانپذیر است. برای سفر به این شهر، دریافت ویزای توریستی روسیه الزامی است. سامارا مقصدی است که هم برای علاقهمندان به تاریخ و هنر و هم برای دوستداران طبیعت، سفری خاطرهانگیز را رقم خواهد زد.