شرایط جامع دریافت ویزای کار کانادا: راهنمای کامل برای متقاضیان ایرانی - مجله آزمون اول

در ادامه با شرایط دریافت ویزا برای تور کانادا آشنا خواهیم شد: 

مقدمه‌ای بر ویزای کار کانادا

به طور کلی، اتباع خارجی برای کار قانونی در کانادا نیازمند دریافت مجوز کار هستند. این مجوزها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: مجوز کار بسته و مجوز کار باز. انتخاب مسیر مناسب به شرایط فردی متقاضی، از جمله تخصص، سابقه کار، سطح زبان و داشتن یا نداشتن پیشنهاد شغلی (Job Offer) بستگی دارد.

نکته کلیدی در بسیاری از برنامه‌های کاری، دریافت "ارزیابی تأثیر بر بازار کار" یا LMIA (Labour Market Impact Assessment) است. این سند توسط کارفرمای کانادایی از سازمان کار و توسعه اجتماعی کانادا (ESDC) دریافت می‌شود و ثابت می‌کند که برای موقعیت شغلی مورد نظر، نیروی کار کانادایی یا مقیم دائم در دسترس نبوده و استخدام نیروی خارجی تأثیر منفی بر بازار کار این کشور نخواهد داشت.

انواع اصلی مجوز کار (Work Permit)

مجوزهای کار در کانادا به دو شکل کلی صادر می‌شوند که هر یک ویژگی‌ها و محدودیت‌های خاص خود را دارند:

• مجوز کار بسته (Employer-Specific Work Permit): این نوع مجوز، متقاضی را به کار برای یک کارفرمای مشخص، در یک موقعیت شغلی معین و در مکانی خاص محدود می‌کند. برای دریافت این مجوز، معمولاً به یک پیشنهاد شغلی معتبر و تأییدیه LMIA نیاز است. این رایج‌ترین نوع ویزای کار است.

• مجوز کار باز (Open Work Permit): این مجوز به دارنده آن اجازه می‌دهد تا برای هر کارفرمایی در کانادا (به جز کارفرمایانی که در لیست غیرمجاز قرار دارند) کار کند. این نوع ویزا انعطاف‌پذیری بالایی دارد و معمولاً نیازی به LMIA یا پیشنهاد شغلی از پیش تعیین‌شده ندارد. مجوز کار باز تحت شرایط خاصی برای گروه‌های مشخصی صادر می‌شود که در ادامه به تفصیل بررسی می‌شوند.

شرایط و انواع مجوز کار باز (Open Work Permit)

مجوز کار باز به گروه‌های مختلفی تعلق می‌گیرد که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

1. مجوز کار پس از فارغ‌التحصیلی (PGWP):این مجوز یک فرصت استثنایی برای دانشجویان بین‌المللی است تا پس از تحصیل، سابقه کار ارزشمند کانادایی کسب کنند.

   • شرایط اصلی:
     • موسسه آموزشی: فارغ‌التحصیلی از یک موسسه آموزشی تعیین‌شده (DLI) الزامی است.
     • طول و نوع دوره: دوره تحصیلی باید به صورت تمام‌وقت و حداقل به مدت 8 ماه بوده باشد. دوره‌های کمتر از 8 ماه واجد شرایط نیستند.
     • مهلت درخواست: متقاضی باید ظرف 180 روز پس از دریافت تأییدیه کتبی فارغ‌التحصیلی برای PGWP اقدام کند.
     • وضعیت اقامتی: در زمان درخواست، باید مجوز تحصیل (Study Permit) معتبر داشته باشید.
   • مدت اعتبار PGWP:
     • دوره 8 ماه تا کمتر از 2 سال: اعتبار PGWP معادل طول دوره تحصیلی خواهد بود.
     • دوره 2 سال یا بیشتر: اعتبار PGWP می‌تواند تا حداکثر 3 سال باشد.
   • نکته مهم: هر فرد در طول زندگی خود تنها یک بار می‌تواند PGWP دریافت کند و این مجوز قابل تمدید نیست.

2. مجوز کار باز برای همسران و شرکای زندگی (Spousal Open Work Permit):

   • همسران دانشجویان بین‌المللی: بر اساس تغییرات جدید از 19 مارس 2024، شرایط برای این گروه محدودتر شده است. برای واجد شرایط بودن، دانشجو (متقاضی اصلی) باید در یکی از مقاطع کارشناسی ارشد، دکتری یا برنامه‌های حرفه‌ای خاص (مانند پزشکی، حقوق) در یک موسسه مجاز تحصیل کند. همسران دانشجویان مقاطع کارشناسی و کالج عموماً دیگر واجد شرایط نیستند. مدارک مورد نیاز شامل اثبات رابطه، کپی مجوز تحصیل دانشجو و نامه ثبت‌نام از دانشگاه است.
   • همسران کارگران ماهر: همسران افرادی که با مجوز کار در مشاغل تخصصی (TEER 0, 1, 2, 3) در کانادا مشغول به کار هستند نیز می‌توانند برای این نوع مجوز اقدام کنند.

3. مجوز کار باز پل (Bridging Open Work Permit - BOWP): متقاضیان اقامت دائم که درخواست آن‌ها در حال بررسی است و مجوز کار فعلی‌شان در شرف انقضا است، می‌توانند برای این مجوز اقدام کنند تا بتوانند تا زمان دریافت نتیجه نهایی به کار خود ادامه دهند.

مسیرهای مبتنی بر پیشنهاد شغلی: LMIA و برنامه استعدادهای جهانی

برای بسیاری از متقاضیان، دریافت یک پیشنهاد شغلی اولین و مهم‌ترین گام است.

1. فرآیند استاندارد ارزیابی تأثیر بر بازار کار (LMIA)

LMIA سندی است که به کارفرما اجازه استخدام نیروی خارجی را می‌دهد. پس از دریافت LMIA مثبت، نیروی کار خارجی می‌تواند برای دریافت مجوز کار بسته خود اقدام کند.

• الزامات کارفرما: کارفرما باید یک کسب‌وکار قانونی و فعال داشته باشد، توانایی مالی برای پرداخت حقوق مطابق با میانگین منطقه را اثبات کند و نیازی واقعی به استخدام نیروی خارجی داشته باشد.
• مراحل کلیدی برای کارفرما:
  1. آگهی شغل: کارفرما موظف است موقعیت شغلی را به مدت حداقل چهار هفته متوالی در حداقل سه منبع معتبر آگهی کند. یکی از این منابع باید وب‌سایت رسمی Job Bank دولت کانادا باشد.
  2. آماده‌سازی مدارک: شامل مجوز کسب‌وکار، اسناد مالی و گزارشی از نتایج استخدام.
  3. ارسال درخواست: پرونده به همراه هزینه 1000 دلاری برای هر موقعیت شغلی به ESDC ارسال می‌شود.

2. برنامه استعدادهای جهانی (Global Talent Stream - GTS)

GTS یک مسیر سریع برای شرکت‌های نوآور است تا استعدادهای بسیار ماهر جهانی را به سرعت استخدام کنند. این برنامه زمان پردازش LMIA را به 10 روز کاری و صدور مجوز کار را به حدود دو هفته کاهش می‌دهد.

• دسته‌بندی‌ها:
  • دسته A: برای شرکت‌های نوآوری که توسط یک شریک معرفی‌شده دولت ارجاع داده می‌شوند.
  • دسته B: برای استخدام نیرو در مشاغل پرتقاضا از "لیست مشاغل استعدادهای جهانی" مانند مهندسان نرم‌افزار و دانشمندان داده.
• الزام کلیدی: کارفرما باید یک طرح منافع بازار کار (LMBP) ارائه دهد و متعهد به ایجاد تأثیرات مثبت مانند ایجاد شغل برای کانادایی‌ها شود.

مسیرهای معاف از LMIA: برنامه تحرک بین‌المللی (IMP)

علاوه بر مجوزهای کار باز، دسته‌های دیگری از مجوزهای کار وجود دارند که تحت برنامه تحرک بین‌المللی (International Mobility Program - IMP) طبقه‌بندی شده و نیازی به LMIA ندارند. هدف این برنامه، پیشبرد منافع گسترده اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کانادا است.

1. برنامه انتقال درون شرکتی (Intra-Company Transferees - ICT)

این برنامه به شرکت‌های بین‌المللی اجازه می‌دهد تا کارمندان کلیدی خود را به طور موقت به شعبه، شرکت تابعه یا وابسته خود در کانادا منتقل کنند. مزیت اصلی این روش، معافیت از فرآیند LMIA است که پروسه دریافت مجوز کار را سریع‌تر می‌کند.

• شرایط متقاضی (کارمند):
  • سابقه کار: باید حداقل یک سال به صورت تمام‌وقت در سه سال گذشته برای شرکت خارجی کار کرده باشد.
  • سمت شغلی: باید در یکی از سه دسته مدیران ارشد/اجرایی، مدیران عملیاتی یا کارکنان با دانش تخصصی در شرکت مبدأ مشغول بوده و به سمتی مشابه در کانادا منتقل شود.
  • قصد موقت: باید نشان دهد که قصد دارد پس از پایان مجوز کار، کانادا را ترک کند.
• شرایط شرکت:
  • باید یک رابطه حقوقی مشخص (مادر، تابعه، شعبه) بین شرکت خارجی و نهاد کانادایی وجود داشته باشد.
  • هر دو شرکت باید به طور مستمر و فعال فعالیت تجاری داشته باشند.
  • شرکت کانادایی باید توانایی مالی برای راه‌اندازی کسب‌وکار و پرداخت حقوق را داشته باشد.
• فرآیند درخواست:
  1. کارفرمای کانادایی پیشنهاد شغلی را در "پورتال کارفرما" ثبت کرده و هزینه انطباق را می‌پردازد.
  2. متقاضی با استفاده از شماره پیشنهاد شغلی، برای مجوز کار بسته (Employer-Specific) به صورت آنلاین اقدام می‌کند. ارائه یک بیزنس پلن قوی برای شرکت کانادایی ضروری است.

2. متخصصان تحت توافق‌نامه‌های تجارت آزاد

کانادا با کشورهای مختلف توافق‌نامه‌هایی مانند CUSMA و CETA دارد که به شهروندان آن کشورها اجازه می‌دهد بدون نیاز به LMIA در کانادا کار کنند. متقاضی باید شهروند کشور عضو، دارای پیشنهاد شغلی در یکی از مشاغل تخصصی ذکر شده در توافق‌نامه و واجد شرایط لازم برای آن حرفه باشد.

3. سایر دسته‌های معاف از LMIA

• منافع قابل توجه برای کانادا: شامل کارآفرینان، خوداشتغالان، هنرمندان و ورزشکاران برجسته که فعالیتشان برای کانادا مزایای چشمگیری دارد.
• نیروهای کار ماهر فرانسوی‌زبان: برای تقویت جوامع فرانسوی‌زبان خارج از کبک.

موانع ورود و شرایط عدم پذیرش (Inadmissibility)

پیش از اقدام برای هر نوع ویزا، آگاهی از شرایطی که ممکن است منجر به "غیرقابل پذیرش" شدن شما شود، ضروری است. افسر مهاجرت این موارد را به دقت بررسی می‌کند.

الف) دلایل کیفری (Criminal Inadmissibility)

داشتن سابقه کیفری یکی از شایع‌ترین دلایل عدم پذیرش است. این موارد شامل جرائمی مانند رانندگی در حالت مستی، سرقت، کلاهبرداری، جرایم سازمان‌یافته یا جرایم جدی با مجازات بالا می‌شود.

ب) دلایل پزشکی (Medical Inadmissibility)

عدم پذیرش پزشکی بر اساس سه اصل ارزیابی می‌شود :

1. خطر برای سلامت عمومی: ابتلا به بیماری‌های واگیردار جدی مانند سل فعال.
2. خطر برای ایمنی عمومی: شرایطی که ممکن است منجر به رفتارهای خشونت‌آمیز یا ناتوانی ناگهانی شود.
3. تقاضای بیش از حد از خدمات درمانی (Excessive Demand): اگر هزینه درمان بیماری شما از میانگین هزینه سرانه خدمات درمانی در کانادا (برای سال 2023، مبلغ 25,689 دلار کانادا) بیشتر باشد.

ج) سایر دلایل

• دلایل امنیتی: هرگونه ارتباط با جاسوسی، تروریسم یا براندازی دولت.
• ارائه اطلاعات نادرست (Misrepresentation): پنهان کردن اطلاعات یا ارائه مدارک جعلی که می‌تواند منجر به 5 سال ممنوعیت ورود به کانادا شود.
• نقض حقوق بشر: دست داشتن در جنایات جنگی یا جنایات علیه بشریت.

د) راهکارهای رفع موانع کیفری

• درخواست بازپروری (Rehabilitation): اگر حداقل 5 سال از پایان کامل دوره محکومیت شما گذشته باشد، می‌توانید برای "بازپروری" درخواست دهید.
• مجوز اقامت موقت (TRP): اگر شرایط بازپروری را ندارید اما دلیل موجهی برای ورود به کانادا دارید، می‌توانید برای TRP اقدام کنید.

شرایط عمومی، مدارک و مراحل درخواست

1. مدارک عمومی مورد نیاز

• پاسپورت معتبر
• پیشنهاد شغلی (Job Offer) و تأییدیه LMIA (در صورت نیاز)
• مدارک تحصیلی و گزارش ارزیابی (ECA)
• سوابق کاری دقیق
• مدرک زبان (IELTS, CELPIP, TEF, TCF)
• گواهی عدم سوء پیشینه
• فرم‌های درخواست تکمیل شده

2. معاینات پزشکی (Medical Exam)

این معاینات برای اطمینان از سلامت متقاضی الزامی است.

• چه کسانی ملزم به انجام آن هستند؟ متقاضیان اقامت بیش از 6 ماه یا افرادی که در مشاغل خاصی مانند حوزه بهداشت و آموزش کار خواهند کرد.
• معاینات شامل چه مواردی است؟ معاینه فیزیکی، آزمایش خون، آزمایش ادرار و عکس‌برداری از قفسه سینه.
• پزشکان معتمد (Panel Physicians): این معاینات باید توسط پزشکان مورد تأیید اداره مهاجرت کانادا (IRCC) انجام شود. لیست این پزشکان در وب‌سایت رسمی IRCC موجود است و در ایران نیز فعالیت دارند. نتایج به مدت 12 ماه معتبر است.

3. اثبات تمکن مالی و قصد بازگشت

• اثبات تمکن مالی: متقاضی باید ثابت کند که توانایی مالی کافی برای پوشش هزینه‌های اولیه زندگی را دارد. مدارک شامل نامه بانکی و گردش حساب است. داشتن پیشنهاد شغلی معتبر، این الزام را کاهش می‌دهد.
• اثبات قصد بازگشت: باید افسر مهاجرت را متقاعد کنید که پس از پایان اعتبار ویزا، کانادا را ترک خواهید کرد. این کار با نشان دادن "وابستگی" (Ties) به کشور مبدأ انجام می‌شود.

4. مراحل کلی درخواست و هزینه‌ها

1. دریافت مدارک از کارفرما (نامه پیشنهاد شغلی و شماره LMIA یا شماره پیشنهاد شغلی معاف از LMIA).
2. آماده‌سازی مدارک شخصی و ترجمه آن‌ها.
3. ثبت درخواست آنلاین در وب‌سایت اداره مهاجرت (IRCC).
4. پرداخت هزینه‌ها: شامل هزینه بررسی درخواست (155 دلار)، هزینه بیومتریک (85 دلار) و سایر هزینه‌های مرتبط.
5. انجام انگشت‌نگاری (Biometrics) در مراکز درخواست ویزا (VAC).
6. انتظار برای بررسی پرونده و دریافت نتیجه.

5. فرآیند انگشت‌نگاری (بیومتریک) برای متقاضیان ایرانی

بیومتریک (شامل انگشت‌نگاری و عکس) برای اکثر متقاضیان بین 14 تا 79 سال اجباری است.

• مرحله 1: دریافت نامه دستورالعمل (BIL): پس از ثبت درخواست آنلاین و پرداخت هزینه بیومتریک (85 دلار کانادا)، نامه‌ای به نام "نامه دستورالعمل بیومتریک" (BIL) ظرف 24 تا 48 ساعت در حساب کاربری شما صادر می‌شود.
• مرحله 2: رزرو نوبت در مراکز درخواست ویزا (VAC): از آنجایی که در ایران مرکز VAC فعال نیست، متقاضیان باید به کشورهای همسایه سفر کنند. مراکز محبوب برای ایرانیان شامل ترکیه (استانبول، آنکارا)، امارات (دبی، ابوظبی) و ارمنستان (ایروان) است. نوبت‌دهی از طریق وب‌سایت رسمی VFS Global انجام می‌شود.
• مرحله 3: مراجعه به مرکز VAC: در روز مقرر، با به همراه داشتن پاسپورت معتبر، پرینت نامه BIL و نامه تاییدیه نوبت به مرکز مراجعه کنید.
• مدت اعتبار: اطلاعات بیومتریک برای درخواست‌های اقامت موقت 10 سال معتبر است، اما برای درخواست اقامت دائم باید مجدداً انجام شود.

مسیرهای اقامت دائم کاری و تأثیر سابقه کار

تجربه کاری کانادایی امتیاز قابل توجهی برای برنامه‌های اقامت دائم دارد.

1. سیستم اکسپرس اینتری (Express Entry)

این سیستم اصلی مدیریت درخواست‌های اقامت دائم برای سه برنامه اقتصادی است.

• امتیاز سابقه کار کانادایی: کسب تجربه کاری در کانادا یکی از مؤثرترین راه‌ها برای افزایش امتیاز CRS است. امتیازات از 40 امتیاز برای 1 سال سابقه کار تا 80 امتیاز برای 5 سال یا بیشتر افزایش می‌یابد.
• امتیاز پیشنهاد شغلی معتبر (Valid Job Offer): یک پیشنهاد شغلی با LMIA مثبت (یا معاف از آن) امتیاز قابل توجهی دارد :
  • 200 امتیاز: برای مشاغل مدیریت ارشد (TEER 0 در گروه اصلی 00).
  • 50 امتیاز: برای سایر مشاغل تخصصی (TEER 0, 1, 2, 3).

2. برنامه‌های نامزدی استانی (PNP)

این برنامه‌ها به استان‌ها اجازه می‌دهند تا افراد مورد نیاز اقتصاد خود را برای اقامت دائم نامزد کنند. دریافت نامزدی از طریق جریان‌های هماهنگ با اکسپرس اینتری 600 امتیاز اضافی به همراه دارد که عملاً دریافت دعوتنامه را تضمین می‌کند. جریان‌های محبوبی مانند OINP در انتاریو، BC PNP Tech در بریتیش کلمبیا و AINP در آلبرتا برای دارندگان ویزای کار وجود دارد.

3. برنامه مهاجرتی آتلانتیک (AIP)

این برنامه کارفرما-محور برای جذب نیرو به چهار استان آتلانتیک (نوا اسکوشیا، نیوبرانزویک، جزیره پرنس ادوارد، و نیوفاندلند و لابرادور) طراحی شده و نیازی به LMIA ندارد.

• شرایط متقاضی:
  • سابقه کار: حداقل 1,560 ساعت (یک سال) در 5 سال گذشته در مشاغل TEER 0-4 (فارغ‌التحصیلان بین‌المللی از استان‌های آتلانتیک معاف هستند).
  • تحصیلات: حداقل دیپلم دبیرستان (برای TEER 2-4) یا مدرک یک‌ساله پس از دیپلم (برای TEER 0-1).
  • زبان: حداقل CLB 4 (برای TEER 4) یا CLB 5 (برای TEER 0-3).
  • تمکن مالی: اثبات توانایی مالی برای اسکان.
• مراحل کلیدی:
  1. پیشنهاد شغلی: از یک کارفرمای تعیین‌شده (Designated Employer) دریافت می‌شود.
  2. پلن اسکان (Settlement Plan): با کمک یک سازمان خدمات اسکان، یک برنامه برای استقرار در جامعه تهیه می‌شود.
  3. تاییدیه استانی (Endorsement): کارفرما با ارائه پیشنهاد شغلی و پلن اسکان، "تاییدیه استانی" را برای متقاضی دریافت می‌کند.
  4. درخواست اقامت دائم: با نامه تاییدیه، متقاضی برای اقامت دائم اقدام می‌کند و می‌تواند برای یک مجوز کار موقت نیز درخواست دهد تا زودتر کار خود را آغاز کند.

سیاست ویژه برای ایرانیان: مجوز کار باز (Open Work Permit)

دولت کانادا یک سیاست عمومی موقت را برای ایرانیان حاضر در کانادا تا 28 فوریه 2026 تمدید کرده است. بر اساس این سیاست، ایرانیانی که با وضعیت اقامت موقت معتبر (توریستی، تحصیلی یا کاری) در کانادا حضور دارند، می‌توانند برای دریافت مجوز کار باز به صورت رایگان اقدام کنند. این یک فرصت استثنایی برای ورود به بازار کار کانادا بدون نیاز به LMIA یا پیشنهاد شغلی است.

خلاصه

دریافت ویزای کار کانادا فرآیندی چندوجهی است که از طریق مجوز کار بسته (معمولاً نیازمند LMIA) و مجوز کار باز (مانند PGWP) امکان‌پذیر است. علاوه بر این، مسیرهای معاف از LMIA تحت برنامه تحرک بین‌المللی (IMP)، مانند برنامه انتقال درون شرکتی (ICT)، فرصت‌های مهمی را برای کارمندان شرکت‌های چندملیتی فراهم می‌کنند. پیش از اقدام، متقاضیان باید از موانع عدم پذیرش (Inadmissibility) شامل سوابق کیفری و مسائل پزشکی آگاه باشند.

مراحل کلیدی شامل دریافت پیشنهاد شغلی، انجام معاینات پزشکی توسط پزشکان معتمد و اثبات تمکن مالی است. یک مرحله حیاتی برای متقاضیان ایرانی، انجام انگشت‌نگاری (بیومتریک) است که نیازمند دریافت نامه دستورالعمل (BIL) و مراجعه به مراکز VAC در کشورهای همسایه مانند ترکیه یا امارات است.

کسب سابقه کار کانادایی و داشتن پیشنهاد شغلی، امتیاز متقاضی را در سیستم اکسپرس اینتری به شدت افزایش می‌دهد. همچنین، برنامه‌های کارفرما-محور مانند برنامه مهاجرتی آتلانتیک (AIP) و برنامه‌های نامزدی استانی (PNP) مسیرهای جایگزین و مؤثری برای اخذ اقامت دائم هستند. برنامه AIP با حذف نیاز به LMIA و تمرکز بر همکاری کارفرما و استان، فرآیند را برای استخدام در چهار استان آتلانتیک تسهیل می‌کند. در نهایت، سیاست ویژه مجوز کار باز برای ایرانیان حاضر در کانادا تا فوریه 2026، فرصتی بی‌نظیر برای ورود به بازار کار این کشور است.