راهنمای سفر به قطب شمال: ماجراجویی در سرزمین یخ و شگفتی - مجله آزمون اول

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری با bestcanadatours.com مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

قطب شمال کجاست؟ آشنایی با شمالگان

قطب شمال یا شمالگان (Arctic)، منطقه‌ای در بالای کره زمین است که عمدتاً از اقیانوس منجمد شمالی و یخ‌های دائمی و فصلی تشکیل شده است. برخلاف قطب جنوب که یک قاره پهناور (جنوبگان) است، قطب شمال یک اقیانوس یخ‌زده است. این منطقه بخش‌هایی از کشورهای کانادا، روسیه، آلاسکا (ایالات متحده)، گرینلند (دانمارک)، نروژ، سوئد و فنلاند را در بر می‌گیرد. به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، این منطقه شش ماه از سال را در روشنایی روز (خورشید نیمه‌شب) و شش ماه دیگر را در تاریکی (شب‌های قطبی) سپری می‌کند.

دو نوع ماجراجویی در شمال: نقطه جغرافیایی قطب در برابر دایره قطبی

مهم است که بین سفر به نقطه جغرافیایی قطب شمال (90 درجه شمالی) و گردشگری در مناطق داخل دایره قطبی (مانند لاپلند، سوالبارد و گرینلند) تفاوت قائل شویم.

• سفر به نقطه جغرافیایی قطب شمال: این یک سفر اکتشافی به یک نقطه ریاضی در مرکز اقیانوس منجمد شمالی است که با یخ‌های شناور پوشیده شده و هیچ سکونتگاه دائمی ندارد. این سفرها بسیار گران، تخصصی و محدود به فصول خاصی هستند.
• گردشگری در دایره قطبی: این نوع سفر شامل بازدید از سرزمین‌های وسیع و مسکونی در شمال کشورهاست. این مناطق دارای فرهنگ بومی غنی، حیات وحش متنوع و فعالیت‌های گردشگری گسترده‌ای مانند سورتمه‌سواری، تماشای شفق قطبی و اقامت در هتل‌های یخی هستند و از نظر هزینه بسیار قابل مدیریت‌ترند.

بخش اول: فتح نقطه جغرافیایی قطب شمال (90 درجه شمالی)

این بخش بر روش‌های رسیدن به بام دنیا تمرکز دارد.

بهترین زمان برای سفر به نقطه 90 درجه شمالی

انتخاب زمان سفر به هدف شما بستگی دارد، زیرا هر فصل در قطب شمال، زیبایی‌ها و تجربیات متفاوتی را ارائه می‌دهد.

• فصل تابستان (ژوئن تا آگوست): این فصل محبوب‌ترین و تنها زمان ممکن برای سفر با کشتی‌های یخ‌شکن به نقطه جغرافیایی قطب شمال است. دما معتدل‌تر است (بین 10- تا 10+ درجه سانتی‌گراد) و پدیده خورشید نیمه‌شب، فرصت بیشتری برای گشت‌وگذار فراهم می‌کند. این زمان برای مشاهده حیواناتی چون خرس‌های قطبی و وال‌ها ایده‌آل است.
• فصل بهار (فقط ماه آوریل): این بازه زمانی بسیار کوتاه، منحصراً برای سفرهای هوایی و اکسپدیشن‌های اسکی به نقطه جغرافیایی قطب شمال از طریق پایگاه یخی موقت «بارنئو» (Barneo) در نظر گرفته شده است. در این ماه، یخ به اندازه کافی ضخیم است تا یک باند فرود موقت روی آن ساخته شود.

چگونه به نقطه جغرافیایی قطب شمال برویم؟

سه روش اصلی برای رسیدن به این نقطه وجود دارد: سفر دریایی با کشتی یخ‌شکن، سفر هوایی سریع، و اکسپدیشن زمینی طاقت‌فرسا.

1. سفر با کشتی یخ‌شکن (Icebreaker)این روش، راحت‌ترین و لوکس‌ترین راه برای رسیدن به قطب شمال است و نیازی به آمادگی جسمانی فوق‌العاده ندارد.

• مبدأ و مسیر: در گذشته این سفرها عمدتاً از بندر مورمانسک روسیه با یخ‌شکن اتمی "50 Years of Victory" انجام می‌شد که در حال حاضر برای گردشگران فعال نیست. امروزه کشتی‌های مدرن‌تری مانند "Le Commandant Charcot" این سفر را از لانگ‌یربین در سوالبارد نروژ انجام می‌دهند.
• امکانات: این کشتی‌ها امکاناتی در حد یک هتل لوکس شامل کابین‌های خصوصی، رستوران، سونا، استخر و کتابخانه دارند.
• مدت زمان: کل سفر معمولاً بین 13 تا 18 روز طول می‌کشد.
• تجربه: مسافران شاهد شکسته شدن یخ‌های ضخیم اقیانوس توسط کشتی هستند و در طول مسیر شانس بالایی برای دیدن حیات وحش دارند. برخی تورها در مسیر بازگشت در مجمع‌الجزایر فرانز جوزف لند توقف می‌کنند که خود یک جاذبه تاریخی و طبیعی بی‌نظیر است.

2. سفر هوایی به نقطه جغرافیایی قطب شمال (از طریق پایگاه بارنئو)این روش، سریع‌ترین راه برای رسیدن به بام دنیاست.

• مبدأ و فصل: این سفرها منحصراً در ماه آوریل و از شهر لانگ‌یربین (نروژ) آغاز می‌شوند.
• مراحل سفر: مسافران با یک هواپیمای ویژه مانند آنتونوف An-74 به پایگاه یخی موقت بارنئو (در حدود عرض 89 درجه شمالی) پرواز کرده و از آنجا با هلیکوپتر Mi-8 به نقطه دقیق 90 درجه شمالی منتقل می‌شوند.
• مدت زمان: کل سفر معمولاً بین 3 تا 5 روز طول می‌کشد، اما به دلیل شرایط جوی ممکن است با تأخیر همراه شود.

3. اکسپدیشن زمینی "آخرین درجه" (Last Degree Expedition)این روش، چالش‌برانگیزترین و ماجراجویانه‌ترین راه برای فتح قطب شمال است و تنها برای افرادی با آمادگی جسمانی و روحی فوق‌العاده مناسب است.

• مفهوم: این اکسپدیشن شامل اسکی کردن آخرین درجه عرض جغرافیایی، یعنی مسافتی حدود 111 کیلومتر، از عرض 89 درجه شمالی تا نقطه 90 درجه شمالی است.
• آمادگی مورد نیاز: شرکت‌کنندگان باید توانایی اسکی کردن برای 8 تا 10 ساعت در روز را داشته باشند، در حالی که یک سورتمه (Pulka) به وزن 30 تا 50 کیلوگرم را می‌کشند.
• چالش‌ها: سرمای شدید تا منفی 35 درجه سانتی‌گراد، یخ‌های متحرک، شکاف‌های آب باز (Leads) و پشته‌های یخی مرتفع (Pressure Ridges) از بزرگترین موانع هستند.
• مدت زمان: این سفرها حدود 12 تا 16 روز طول می‌کشند.

بخش دوم: کاوش در مقاصد شگفت‌انگیز دایره قطبی

فراتر از نقطه 90 درجه، شمالگان میزبان سرزمین‌های متنوعی با فرهنگ و جاذبه‌های منحصربه‌فرد است.

1. سوالبارد (نروژ): قلمرو خرس‌های قطبی

این مجمع‌الجزایر یکی از شمالی‌ترین مناطق مسکونی جهان و مقصدی استراتژیک برای گردشگری قطبی است. سوالبارد به دلیل جمعیت بالای خرس‌های قطبی شهرت دارد.

• تجربیات منحصربه‌فرد:
  • حیات وحش: علاوه بر خرس‌های قطبی، می‌توانید گرازهای دریایی، روباه قطبی، گوزن شمالی و میلیون‌ها پرنده دریایی را مشاهده کنید.
  • فعالیت‌ها: سفرهای دریایی در آبدره‌ها، سورتمه‌سواری با سگ‌های هاسکی، گشت با اسنوموبیل و کاوش در غارهای یخی از فعالیت‌های محبوب هستند.
  • لانگ‌یربین (Longyearbyen): شمالی‌ترین سکونتگاه دائمی جهان با امکاناتی مانند هتل، رستوران و موزه.

2. گرینلند: سرزمین یخ و فرهنگ اینویت

بزرگ‌ترین جزیره جهان که حدود 80٪ آن را یخ پوشانده و تجربه‌ای عمیق از طبیعت و فرهنگ بومی اینویت (اسکیمو) را فراهم می‌کند.

• تجربیات منحصربه‌فرد:
  • یخچال ایلولیسات (Ilulissat Icefjord): این سایت میراث جهانی یونسکو، یکی از فعال‌ترین یخچال‌های جهان است که کوه‌های یخی عظیمی از آن جدا می‌شوند.
  • فرهنگ بومی: بازدید از شهرک‌های سنتی و آشنایی با سبک زندگی، هنر و سنت‌های مردم اینویت.
  • شفق قطبی و تماشای نهنگ‌ها: زمستان‌های گرینلند برای دیدن شفق قطبی و تابستان‌های آن برای تماشای نهنگ‌های کوهان‌دار ایده‌آل است.

3. لاپلند (فنلاند/سوئد): سرزمین بابانوئل و شفق قطبی

این منطقه فرهنگی که در شمال فنلاند و سوئد گسترده شده، به عنوان "سرزمین رسمی بابانوئل" شهرت جهانی دارد.

• تجربیات منحصربه‌فرد:
  • شفق قطبی: لاپلند یکی از بهترین نقاط جهان برای مشاهده شفق قطبی است. اقامت در ایگلوهای شیشه‌ای به شما امکان می‌دهد این پدیده را از تختخواب خود تماشا کنید.
  • دهکده بابانوئل: در نزدیکی شهر روانیمی (Rovaniemi) می‌توانید با بابانوئل ملاقات کنید.
  • فعالیت‌های زمستانی: سورتمه‌سواری با سگ‌های هاسکی و گوزن شمالی، و اقامت در هتل‌های یخی که هر ساله از نو ساخته می‌شوند، از تجربیات جادویی این منطقه است.
  • فرهنگ سامی: آشنایی با فرهنگ مردم بومی سامی و ارتباط عمیق آن‌ها با گوزن‌های شمالی.

4. شمال کانادا: طبیعت وحشی و دست‌نخورده

مناطقی چون یوکان، نوناووت و نواحی شمال غرب، پهنه‌ای وسیع از طبیعت بکر و فرهنگ بومی را در بر می‌گیرند.

• تجربیات منحصربه‌فرد:
  • پایتخت خرس‌های قطبی: شهر چرچیل (Churchill) به عنوان "پایتخت خرس‌های قطبی جهان" شناخته می‌شود.
  • شفق قطبی: شهر یلونایف (Yellowknife) یکی از بهترین نقاط دنیا برای رصد شفق قطبی است.
  • فرهنگ بومی: بازدید از مراکز فرهنگی اقوام اولیه (First Nations) و اینویت و شرکت در جشنواره‌های سنتی.

هزینه‌های سفر و نکات مهم

سفر به قطب شمال یکی از گران‌ترین مقاصد گردشگری جهان است.

• سفر به نقطه جغرافیایی قطب شمال:
  • کشتی یخ‌شکن: از حدود 30,000 دلار آمریکا شروع شده و برای سوئیت‌های لوکس به بیش از 60,000 دلار یا حتی 100,000 پوند می‌رسد.
  • اکسپدیشن اسکی "آخرین درجه": بین 28,500 یورو تا 50,000 یورو هزینه دارد.
• گردشگری در دایره قطبی:
  • هزینه‌ها به مراتب ارزان‌تر و قابل مدیریت‌تر است. یک تور چند روزه در لاپلند می‌تواند از حدود 1,500 تا 3,000 دلار (بدون احتساب پرواز) هزینه داشته باشد.

نکات مهم:

• بیمه: داشتن بیمه مسافرتی جامع، به‌ویژه بیمه امداد و نجات برای سفرهای اکتشافی، الزامی است.
• تأخیرها: به دلیل شرایط آب و هوایی غیرقابل پیش‌بینی، تمام سفرها ممکن است با تأخیر مواجه شوند. بلیط‌های پرواز بازگشت را با قابلیت تغییر رزرو کنید.

تجهیزات و لباس مناسب: کلید یک سفر ایمن

پوشیدن لباس به صورت لایه‌لایه، کلید مقابله با سرمای شدید است.

• لایه اول (پایه): لباس‌هایی از جنس پشم مرینوس یا پلی‌استر برای خشک نگه داشتن بدن.
• لایه دوم (میانی): پلیورهای پشمی یا ژاکت‌های فلیس (Fleece) برای حفظ گرما.
• لایه سوم (بیرونی): کاپشن و شلوار کاملاً ضدآب و ضدباد.
• وسایل ضروری: چکمه‌های زمستانی عایق‌دار، کلاه گرم، دستکش دولایه، جوراب‌های پشمی، عینک آفتابی باکیفیت و کرم ضدآفتاب.

گردشگری مسئولانه: حفاظت از اکوسیستم شکننده شمالگان

اکوسیستم قطب شمال بسیار حساس است و گردشگری باید با رعایت اصول مسئولانه انجام شود.

• دستورالعمل‌های AECO: انجمن اپراتورهای کشتی‌های کروز اکتشافی قطب شمال (AECO) دستورالعمل‌های سختگیرانه‌ای برای حفاظت از محیط زیست، احترام به فرهنگ محلی و ایمنی تدوین کرده است.
• مواجهه با حیات وحش:
  • اصل عدم ایجاد مزاحمت: هرگز به حیوانات نزدیک نشوید و به آن‌ها غذا ندهید.
  • خرس‌های قطبی: حداقل فاصله 500 متری را حفظ کنید. نزدیک شدن یا تعقیب فعالانه آن‌ها ممنوع است.
  • گرازهای دریایی: حداقل فاصله 300 متری در دریا و 50 متری در خشکی را رعایت کنید تا از ایجاد وحشت در گله جلوگیری شود.
• مدیریت پسماند: اصل "هیچ اثری از خود به جا نگذارید" را رعایت کنید. تمام زباله‌های خود را بازگردانید و از برداشتن هرگونه شیء طبیعی خودداری کنید.
• احترام به فرهنگ محلی: همیشه قبل از عکاسی از مردم بومی اجازه بگیرید و با خرید صنایع دستی محلی از اقتصاد آن‌ها حمایت کنید. به اماکن تاریخی و فرهنگی دست نزنید و فاصله ایمن را رعایت کنید.

خلاصه

سفر به قطب شمال، ماجراجویی در یکی از آخرین مناطق بکر کره زمین است. این راهنما دو نوع سفر اصلی را پوشش می‌دهد: فتح نقطه جغرافیایی قطب شمال (90 درجه شمالی) و کاوش در سرزمین‌های وسیع دایره قطبی.

برای رسیدن به نقطه جغرافیایی قطب شمال، سه روش اصلی وجود دارد:

1. سفر با کشتی یخ‌شکن: روشی لوکس و راحت در فصل تابستان از نروژ، ایده‌آل برای تماشای حیات وحش.
2. سفر هوایی سریع (Fly-in): سفری کوتاه و ماجراجویانه در ماه آوریل که با پرواز به یک پایگاه یخی و سپس هلیکوپتر انجام می‌شود.
3. اکسپدیشن زمینی "آخرین درجه": چالشی فیزیکی شدید شامل اسکی کردن 111 کیلومتر تا قطب در ماه آوریل که نیازمند آمادگی فوق‌العاده است.

گردشگری در دایره قطبی تجربه‌ای متفاوت و در دسترس‌تر ارائه می‌دهد. مقاصد محبوبی مانند سوالبارد (قلمرو خرس‌های قطبی)، گرینلند (فرهنگ اینویت و کوه‌های یخی)، لاپلند (شفق قطبی و دهکده بابانوئل) و شمال کانادا (طبیعت وحشی) فعالیت‌های متنوعی را در تمام طول سال ارائه می‌دهند. این سفرها از نظر هزینه به مراتب ارزان‌تر هستند و فرصت تعامل با فرهنگ‌های بومی را فراهم می‌کنند.

در هر دو نوع سفر، پوشیدن لباس‌های مناسب لایه‌لایه و داشتن بیمه جامع امداد و نجات ضروری است. مهم‌تر از همه، گردشگری مسئولانه، رعایت فاصله با حیات وحش و احترام به محیط زیست شکننده و فرهنگ‌های محلی، کلید حفظ این سرزمین شگفت‌انگیز برای نسل‌های آینده است.